Dodał: |
Aktualizacja: |
Oceń: 1 0

Organizacje, stowarzyszenia i inicjatywy społeczne, by realizować swe działania i świadczyć pomoc, muszą pozyskiwać na to fundusze. Jedną z dość często stosowanych form finansowania są tzw. zbiórki publiczne. Działanie to jest regulowane przez ustawę z 14 marca 2014 r., która znacznie uprościła dotychczasowe procedury w tym zakresie. Obecnie, aby przeprowadzić zbiórkę publiczną, wystarczy zgłosić ją do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, a nie tak jak kiedyś – starać się o pozwolenie na drodze urzędowej. Choć procedura ta uległa znacznemu ułatwieniu, podstawą sukcesu jest znajomość szeregu zasad, które prezentujemy poniżej.

 


Co jest zbiórką publiczną?

Jak sama nazwa wskazuje, zbiórki publiczne to organizowane w miejscach publicznych zbiórki pieniędzy lub darów rzeczowych. Warto tu jednak zaznaczyć, że musi być spełniony taki warunek: zbierający i dający nie znają się (np. na ulicy, w parku, na cmentarzu, w sklepie), a pieniądze lub dary zbierane są do puszek, skarbon lub koszy. Zbiórka publiczna jest realizowana na cel pożytku publicznego, czyli np. kulturę, pomoc charytatywną lub cel religijny (poza terenem kościołów). Lista możliwych celów zbiórki została określona w art. 4 ust. 1 Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (zob. szerzej: http://poradnik.ngo.pl/x/423531). Warto wiedzieć, że bez względu na to, czy zbierane są środki pieniężne lub dary, mogą one być wydatkowane lub rozdane na cel społeczny za granicą.

Pamiętajmy, że nie każda forma zbierania pieniędzy lub darów jest zbiórką publiczną. Chodzi tu o działania, po których pozostaje ślad przepływu pieniędzy, czyli przelewy na konto bankowe organizacji, wpłaty na konto on-line, przekazywanie darów, pieniędzy za pomocą wirtualnych platform (np. crowdfunding), SMS-y charytatywne, sprzedaż tzw. cegiełek i przedmiotów o realnej wartości (np. biletów na koncert, z których dochód będzie przeznaczony na cele charytatywne). W świetle ustawy zbiórką publiczną nie jest też zbiórka organizowana na terenie kościołów (na cele religijne), w zamkniętym gronie, np. w pracy, w urzędzie (koleżeńska) lub na terenie szkoły (przeprowadzona wśród młodzieży i nauczycieli).

Kto może prowadzić zbiórkę?

Zanim zadamy sobie pytanie, jak zorganizować zbiórkę publiczną, należy postawić inne – kto ma do tego prawo? W świetle ustawy są to fundacje, stowarzyszenia, partie polityczne, związki zawodowe, organizacje pracodawców, organizacje kościelne i wyznaniowe oraz spółdzielnie socjalne. Zbiórkę mogą prowadzić także tzw. komitety społeczne, które muszą być założone przez co najmniej trzy osoby mające pełną zdolność do czynności prawnych i niekarane. Do stworzenia komitetu potrzebny jest m.in. akt założycielski, który zawiera: imię, nazwisko, numer PESEL, adres zamieszkania członków komitetu społecznego, ponadto adres do korespondencji, dane osoby upoważnionej do reprezentowania komitetu (więcej na ten temat na portalu Ngo.pl: http://poradnik.ngo.pl/x/995792 .

Jak zgłosić zbiórkę?

Zbiórkę publiczną można zgłosić elektronicznie na portalu Zbiorki.gov.pl lub wysyłając specjalny formularz pocztą bądź dostarczając go osobiście do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji, ul. Królewska 27, 00-060 Warszawa (formularz można pobrać na portalu Ngo.pl: poradnik.ngo.pl/x/999410 lub bezpośrednio na Zbiorki.gov.pl). Znacznie wygodniejsza jest ta pierwsza opcja – w formularz online wbudowano podpowiedzi pomagające odpowiednio wypełnić dokument, unikamy więc ryzyka, że popełnimy błąd. Należy jednak pamiętać, że aby zgłosić zbiórkę elektronicznie, trzeba mieć bezpłatny „profil zaufany” (bezpłatna forma potwierdzania tożsamości w kontaktach z administracją) lub płatny podpis elektroniczny. Aby uzyskać profil zaufany, trzeba założyć konto na platformie ePUAP (epuap.gov.pl), a następnie udać się do urzędu (np. ZUS, urząd skarbowy, konsulat, urząd wojewódzki), by potwierdzić, że jest się osobą, która zakładała konto.

Pełna lista uprawnionych urzędów do potwierdzenia profilu dostępna jest na portalu epuap.gov.pl.

Należy pamiętać, że w niektórych przypadkach, oprócz wypełnionego formularza, do zgłoszenia potrzebne są inne dokumenty. Niekiedy trzeba dodatkowo załączyć akt założycielski komitetu społecznego lub pełnomocnictwo do reprezentowania (jeśli osoba zgłaszająca zbiórkę nie jest do tego upoważniona). Bez tego zgłoszenie zbiórki nie będzie poprawne formalnie i nie będzie mogło być opublikowane na portalu Zbiorki.gov.pl.

Zgłoszenie i co dalej?

Jeśli nasze zgłoszenie zostało rozpatrzone pozytywnie, w ciągu 3 dni od zgłoszenia elektronicznego i w ciągu 7 dni roboczych od zgłoszenia w formie papierowej informacja o zbiórce publicznej jest publikowana na portalu Zbiorki.gov.pl. Dopiero wtedy mamy zielone światło, by rozpocząć działania.

Odmowa zgłoszenia zbiórki ma miejsce, jeśli jej cel jest niezgodny z prawem lub wykracza poza sferę zadań publicznych wynikających z Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (np. zbiórka kamizelek kuloodpornych dla rebeliantów) albo nie jest celem religijnym, a w przypadku komitetu społecznego – jest niezgodny z celem, w jakim komitet został powołany. Ministerstwo odmawia zgłoszenia także w przypadku, gdy sprawozdanie z poprzedniej zbiórki publicznej nie zostało zamieszczone w terminie na portalu Zbiorki.gov.pl. Decyzja o odmowie jest wydawana w ciągu 3 dni dla zgłoszenia elektronicznego oraz 7 dla zgłoszenia papierowego.

Kary za brak zgłoszenia

Za przeprowadzenie zbiórki bez wymaganego zgłoszenia lub za przeprowadzenie jej niezgodnie ze zgłoszeniem grozi kara grzywny. W obu przypadkach może też być orzeczony przepadek przedmiotów uzyskanych ze zbiórki publicznej. Zostają one wówczas przekazane instytucji pomocy społecznej lub instytucji kultury.

Sprawozdanie ze zbiórki publicznej

Po zrealizowaniu zbiórki publicznej każdy organizator ma obowiązek złożenia sprawozdania z jej przeprowadzenia oraz z rozdysponowania zebranych darów (wzory sprawozdań można pobrać na portalu Ngo.pl: poradnik.ngo.pl/x/999410). Tak jak w przypadku zgłoszenia sprawozdanie można zamieścić online na portalu Zbiorki.gov.pl lub w formie papierowej, wysyłając do Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji. Termin, w jakim należy dostarczyć sprawozdania, różni się w zależności od czasu trwania zbiórki (poniżej lub powyżej 12 miesięcy) oraz tego, czy inicjatorem zbiórki jest organizacja, czy komitet społeczny. Warto pamiętać, że jeśli złożone sprawozdania mają braki, Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji nie później niż w terminie 3 dni roboczych od daty wpływu sprawozdania w formie elektronicznej i nie później niż w terminie 7 dni roboczych dla sprawozdań papierowych wzywa organizatora zbiórki do uzupełnienia braków sprawozdania w terminie 14 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje niezamieszczenie przesłanego sprawozdania na portalu zbiórek publicznych. Poniżej przedstawiamy szczegółowe zasady dotyczące składania sprawozdań.

Organizacje (fundacje, stowarzyszenie, tzw. organizacje kościelne)

Zbiórka krótkoterminowa (poniżej 12 miesięcy)

- Sprawozdanie z przeprowadzonej zbiórki publicznej należy złożyć w ciągu 30 dni od dnia zakończenia zbiórki. Nie można złożyć sprawozdania przed jej zakończeniem.

- Sprawozdanie z rozdysponowania zebranych darów: do obowiązku organizacji należy wykazanie, jakie dary i w jakiej ilości/wartości zostały zebrane i spożytkowane na określone cele. Sprawozdanie trzeba złożyć najpóźniej w terminie 3 miesięcy od daty zakończenia roku obrotowego (i nie wcześniej niż po zakończeniu zbiórki). Uwaga: jeśli organizacja w pierwszym sprawozdaniu nie wykazała rozdysponowania wszystkich zebranych ofiar, musi składać następne sprawozdania. Kolejny termin mija za rok (w terminie 3 miesięcy od daty zakończenia kolejnego roku obrotowego), a sprawozdania trzeba składać do skutku, czyli aż wszystkie dary zostaną rozdysponowane. Przy ostatnim składanym sprawozdaniu należy pamiętać, aby zaznaczyć, że jest to sprawozdanie końcowe. W przeciwnym wypadku zbiórka nie będzie uznana za rozliczoną.

Zbiórka długoterminowa (powyżej 12 miesięcy)

Zbiórkę długoterminową należy rozliczać co pół roku. Pierwsze sprawozdanie musi być złożone w ciągu 30 dni po pierwszym półrocznym okresie trwania zbiórki (od momentu jej rozpoczęcia), kolejne – w ciągu 30 dni po drugim półroczu. Ostatnie sprawozdanie należy złożyć w ciągu 30 dni od upływu ostatniego 6-miesięcznego okresu trwania zbiórki.

Sprawozdania z rozdysponowania darów należy z kolei rozliczać w trybie rocznym, czyli w ciągu 30 dni po pierwszym 12-miesięcznym okresie trwania zbiórki (od momentu jej rozpoczęcia). W sprawozdaniach z rozdysponowania darów należy wpisywać jedynie kwoty rozdysponowane w danym okresie sprawozdawczym. Ważne jest także, aby sprawozdań częściowych nie składać zbyt wcześnie – powinny one dotyczyć całego wymaganego okresu sprawozdawczego.

Komitety społeczne

Zbiórka krótkoterminowa (poniżej 12 miesięcy)

Sprawozdanie z przeprowadzonej zbiórki publicznej trzeba złożyć w ciągu 30 dni od dnia zakończenia zbiórki, a sprawozdanie z rozdysponowania zebranych darów należy złożyć najpóźniej w terminie 30 dni od zakończenia 12-miesięcznego okresu od daty zakończenia zbiórki.

Zbiórka długoterminowa (powyżej 12 miesięcy)

Sprawozdanie z przeprowadzonej zbiórki publicznej składa się co pół roku, analogicznie do zasad obowiązujących organizacje. Sprawozdanie z rozdysponowania darów należy składać w cyklu rocznym (pierwsze sprawozdanie komitet społeczny składa najpóźniej w ciągu 30 dni po pierwszym 12-miesięcznym okresie trwania zbiórki).

Bardziej szczegółowe informacje dotyczące zbiórek publicznych można znaleźć na portalu Ngo.pl: http://poradnik.ngo.pl/zbiorkipubliczne.

 

Skomentuj

Projekt ‘MIEJSKI SYSTEM INFORMACYJNY I AKTYWIZACYJNY DLA MIGRANTÓW’ jest współfinansowany z Programu Krajowego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW realizowany był w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt LOKALNE POLITYKI MIGRACYJNE - MIĘDZYNARODOWA WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZARZĄDZANIU MIGRACJAMI W MIASTACH był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt ‘WARSZAWSKIE CENTRUM WIELOKULTUROWE’ był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW Projekt realizowany był przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.