Dodał: |
Aktualizacja: |
Oceń: 1 0

WOLNOŚĆ ZGROMADZEŃ?

Wolność zgromadzeń jest jednym z podstawowych wolności każdego człowieka. Każde państwo powinno ograniczać swoje działania w tej sferze wyłącznie do ochrony osób, które z tej wolności korzystają. Każdy może korzystać z wolności pokojowego zgromadzania się, trudno wyobrazić sobie, że społeczeństwo zamieszkujący dany kraj nie ma możliwości swobodnego wyrażania swoich poglądów, bądź wyrażenia wspólnego stanowiska. Wolność zgromadzeń stanowi szczególnie ważne narzędzie umożliwiające udział w debacie publicznej i wpływ na podejmowane przez władze decyzje. Wolność ta jest umocowana w powszechnym systemie ochrony praw człowieka a także w naszym wewnętrznym prawie. Gwarantuje je odpowiadania ustawa oraz Konstytucja, według której „każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich. Ograniczenie tej wolności może określać ustawa” (Art. 57. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej).

WYDARZENIA PUBLICZNE
Wyrażać swoją wolność słowa i korzystać z niej możemy np. poprzez organizację manifestacji czy demonstracji ale mamy możliwość organizowania także innego typu wydarzeń np. o charakterze społecznym, artystycznym, sportowym lub religijnym. Możemy zainicjować organizację koncertu, spektaklu teatralnego, zawodów sportowych czy pokazów filmów albo festiwali muzycznych. Organizując tego typu wydarzenie z jednej strony zachęcamy do aktywnego uczestnictwa i zaangażowania społecznego innych mieszkańców/inne mieszkanki ale jednocześnie ograniczamy możliwość swobodnego i powszechnego korzystania z przestrzeni publicznej innym osobom[ Przewodnik, działaj w przestrzeni, jak zorganizować wydarzenie w przestrzeni publicznej w warszawie, http://ngo.um.warszawa.pl/sites/ngo2.um.warszawa.pl/files/zalaczniki/artykuly/przewodnik_dzialaj_w_przestrzeni.pdf, s. 4. ]. W przypadku organizowania innego typu wydarzeń należy wystąpić o zgodę na zajecie terenu do odpowiedniego właściciela/zarządcy terenu[ Ibidem].

 

ZGROMADZENIE PUBLICZNE Według polskiego prawa zgromadzenie publiczne należy rozumieć jako zgrupowanie, zwołane w celu wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska[ Według ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach]. Należy jednak pamiętać, że każde zgromadzenie musi być wcześniej zgłoszone do odpowiedniego podmiotu publicznego.
Zgromadzeniem publicznym, czyli odbywające się na otwartej przestrzeni może być: manifestacja, demonstracja czy pikieta, podczas których anonimowa grupa niezwiązanych ze sobą osób publicznie wyraża swój sprzeciw lub poparcie wobec konkretnych działań politycznych czy problemów społecznych[ Przewodnik, działaj w przestrzeni, op. cit., s. 4].

 

 

 

Mając na uwadze wyrok TK, oraz zaakceptowany przez rząd projekt nowej ustawy obecnie zgromadzenie publiczne należy rozumieć jako: Zgrupowanie na otwartej przestrzeni, dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób, w określonym miejscu, w celu odbycia wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska w sprawach publicznych.
Tak więc, charakter zgromadzenia publicznego ma każda manifestacja, demonstracja, wiec, pikieta[ A. Krzyżanowska, Nowe prawo o zgromadzeniach zgodne z wymogami konstytucji, Gazeta Prawna, http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/876651,nowe-prawo-o-zgromadzeniach-zgodne-z-wymogami-konstytucji.html], jeśli mamy zamiar za pomocą właśnie przemarszu przez miasto zamanifestować swoje poglądy bądź wezwać władze do podjęcia jakiegoś działania, to nasz przemarsz będzie podlegać prawu o zgromadzeniach, które dokładnie określa kto może być organizatorem zgromadzenia, w jaki sposób można zorganizować manifestację, oraz w jaki sposób następuje rozwiązanie zgromadzenia.
CZY MOGĘ BYĆ ORGANIZATOREM ZGROMADZENIA PUBLICZNEGO ?

Prawo organizowania zgromadzeń przysługuje:
1.osobom mającym pełną zdolność do czynności prawnych, to znaczy: pełnoletnim osobom fizycznym, czyli osobom, które ukończyły 18 rok życia i nie zostały ubezwłasnowolnione całkowicie oraz osoby niepełnoletnie, które mają co najmniej 16 lat i zawarły związek małżeński;
2.osobom prawnym, czyli np. stowarzyszeniom, fundacjom, spółdzielniom, wyższym uczelniom, partiom politycznym, związkom zawodowym;
3.innym organizacjom, czyli organizacjom niebędącym osobami prawnymi np. stowarzyszenia zwykłe, komitety społeczne, komitety wyborcze;
4.a także grupom osób, tutaj ważne jest aby „zebrały się minimum dwie osoby mające pełną zdolność do czynności prawnych”[Ngo.pl, Rodzaje imprez plenerowych, http://poradnik.ngo.pl/rodzaje_imprez_plenerowych].


Prawo określa także kto nie może uczestniczyć w zgromadzeniach, są to: osoby posiadające przy sobie broń, materiały wybuchowe, wyroby pirotechniczne lub inne niebezpieczne materiały lub narzędzia[ Według ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach].

JAK ZORGANIZOWAĆ MANIFESTACJĘ?
Aby zaplanowana przez nas manifestacja doszła do skutku należy złożyć pisemne zawiadomienie o zamiarze zorganizowania zgromadzenia do władz gminy (wójta, burmistrza lub prezydenta), na terenie której chcemy je przeprowadzić[ Ngo.pl, Jak zorganizować manifestację, http://poradnik.ngo.pl/jak_zorganizowac_manifestacje].
Zawiadomienie o zgromadzeniu publicznym powinno zawierać następujące dane:
1.Imię, nazwisko, datę urodzenia i adres organizatora oraz nazwę i adres osoby prawnej lub innej organizacji, jeżeli w jej imieniu organizuje on zgromadzenie.
2.Cel i program oraz język, w którym będą porozumiewać się uczestnicy zgromadzenia.
3.Miejsce i datę, godzinę rozpoczęcia, planowany czas trwania, przewidywaną liczbę uczestników oraz projektowaną trasę przejścia, jeżeli przewiduje się zmianę miejsca w czasie trwania zgromadzenia.
4.Określenie planowanych przez organizatora środków służących zapewnieniu pokojowego przebiegu zgromadzenia oraz środków, o których dostarczenie zwraca się do organu gminy.
5.Imię, nazwisko, datę urodzenia, zdjęcie, adres przewodniczącego zgromadzenia[ Szczegółowe informacje dotyczące złożenia zawiadomienia znajdują się w poradniku internetowym, pod adresem: http://www.um.warszawa.pl/zalatw-sprawe-w-urzedzie/sprawa-w-urzedzie/zawiadomienie-o-zgromadzeniu-publicznym-0].

Zawiadomienie składamy je osobiście (pamiętamy o pobraniu potwierdzenia przyjęcia) lub wysyłamy pocztą poleconą (zachowujemy dowód nadania).

W przypadku innych miast, należy sprawdzić ich strony internetowe, gdzie znajdują się wzory zawiadomień o planowanym zgromadzeniu publicznym. Jeśli na stronie internetowej brakuje wzoru takiego zawiadomienia należy pójść po dokument do odpowiedniego urzędu i złożyć go na miejscu.
Prawo o zgromadzeniach nie ogranicza sposobów poruszania się uczestników zgromadzenia publicznego. Nie ma zatem znaczenia, czy jego uczestnicy będą stali w miejscu (pikieta), maszerowali, jechali na rowerach, czy też poruszali się w kolumnie samochodów[ Ngo.pl, Jak zorganizować manifestację, http://poradnik.ngo.pl/jak_zorganizowac_manifestacje].

Jeśli organizujemy manifestacje na drogach publicznych, nie musimy spełniać żadnych szczególnych warunków. W takiej sytuacji obowiązują nas tylko wymogi, wynikające z ustawy o zgromadzeniach publicznych, nie ma konieczności uzyskiwania zezwolenia na zajęcie drogi publicznej przez zgromadzenie.
TERMINY
Jako organizator/ka mamy obowiązek zawiadomienia o zgromadzeniu organ gminy w taki sposób, aby wiadomość o zgromadzeniu dotarła nie później niż na 3 dni robocze, a najwcześniej 30 dni przed datą zgromadzenia. Termin odpowiedzi: tylko w przypadku wydania decyzji o zakazie przeprowadzenia zgromadzenia publicznego. Decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia.
Niektóre typy zgromadzeń nie wymagają wcześniejszej zgody, do takich należą:
organizowane przez instytucje państwowe lub samorządowe,
organizowane przez Kościół katolicki lub przez inne kościoły wyznaniowe,
związane z wyborami władz.

!Pamiętajmy, że od decyzji możemy się odwołać, odwołanie należy skierować, w przypadku warszawy, do Wojewody Mazowieckiego w terminie 24 godzin od otrzymania decyzji. Wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji[ Strona internetowa Miasto Stołeczne Warszawa, Zawiadomienie o zgromadzeniu publicznym, http://www.um.warszawa.pl/zalatw-sprawe-w-urzedzie/sprawa-w-urzedzie/zawiadomienie-o-zgromadzeniu-publicznym-0].


Jeżeli w ciągu 3 dni od dnia złożenia zawiadomienia nie dostaniemy decyzji o zakazie przeprowadzenia zgromadzenia, możemy pewnie rozpocząć zaawansowane przygotowania.

PRZEWODNICZĄCY ZGROMADZENIA
Czy zawsze organizator zgromadzenia jest jego przewodniczącym?

Zgodnie z prawem każde zgromadzenie musi mieć swojego przewodniczącego, który otwiera i zamyka zgromadzenie oraz kieruje jego przebiegiem.

Przewodniczącym może być:
organizator zgromadzenia,
inna osoba, której organizator powierzył wykonywanie tych obowiązków. Pamiętaj, że w takiej sytuacji należy jednak zgodę wyrazić na piśmie. Zgoda stanowi załącznik do zawiadomienia.
inna osoba – wybrana przez uczestników i zaakceptowana przez organizatora,

JAKIE SA OBOWIĄZKI PRZEWODNICZĄCEGO
Przewodniczący odpowiada za zgodny z przepisami prawa przebieg zgromadzenia oraz jest obowiązany do przeprowadzenia go w taki sposób, aby zapobiec powstaniu szkód z winy uczestników zgromadzenia.
W trakcie trwania zgromadzenia jego przewodniczący jest obowiązany do nieprzerwanego posiadania elementów wyróżniających, w tym identyfikatora (organizator otrzymuje go od organu gminy), na identyfikatorze powinny się znaleźć
1) określenie funkcji jako przewodniczącego zgromadzenia;
2) zdjęcie przewodniczącego zgromadzenia;
3) imię i nazwisko przewodniczącego zgromadzenia;
4) podpis właściwego przedstawiciela organu gminy;
5) pieczęć organu gminy.

Rolą przewodniczącego jest także żądanie opuszczenia zgromadzenia przez osobę, która swoim zachowaniem narusza przepisy ustawy albo uniemożliwia lub usiłuje udaremnić zgromadzenie. W razie niepodporządkowania się żądaniu, przewodniczący zwraca się o pomoc do policji lub straży miejskiej.

Jeżeli uczestnicy zgromadzenia nie podporządkują się zarządzeniom przewodniczącego wydanym w wykonaniu jego obowiązków lub gdy przebieg zgromadzenia sprzeciwia się niniejszej ustawie albo narusza przepisy ustaw karnych, przewodniczący rozwiązuje zgromadzenie[ Według ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach].

MANIFESTACJA BEZ WCZESNIEJSZCZEGO ZAWIADOMIENIA - SKUTKI
Zgodnie z polskim prawem każdy kto zwołuje zgromadzenie bez wymaganego zawiadomienia albo przewodniczy takiemu zgromadzeniu lub zgromadzeniu zakazanemu, podlega odpowiedzialności za wykroczenie.

Warto jednak zwrócić uwagę na fakt, że takiego zorganizowanego zgromadzenia bez wcześniejszego zawiadomienia nie można automatycznie uznać za nielegalne. Zgodnie z prawem polskim za nielegalne można uznać zgromadzenia zakazane przez organ gminy lub inny właściwy organ, rozwiązane przez przewodniczącego lub przedstawiciela gminy, lub zwołane z naruszeniem przepisów szczególnych (np. w wypadku ogłoszenia stanu wyjątkowego)[ http://poradnik.ngo.pl/jak_zorganizowac_manifestacje].
ROZWIĄZANIE ZGROMADZENIA
Jak mówi ustawa zgromadzenie może być rozwiązane w kilku konkretnych sytuacjach, jeśli:

jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach;
gdy narusza przepisy (ustawy prawo o zgromadzeniach) albo przepisy ustaw karnych, a wcześniej przewodniczący został uprzedzony o konieczności rozwiązania zgromadzenia, i tego nie uczynił.


W praktyce wygląda to w ten sposób, że rozwiązanie zgromadzenia następuje przez powiadomienie organu gminy ale wcześniej uczestnicy zgromadzenia powinny zostać trzykrotne ostrzeżeni o możliwości jego rozwiązania. Następnie decyzja zostaje ogłoszona przewodniczącemu a jeśli nie można się z nim skontaktować jest ogłaszana publicznie wszystkim osobom uczestniczącym w zgromadzeniu. Decyzję tę doręcza się organizatorowi na piśmie w terminie 72 godzin od jej podjęcia.
Skargi na decyzje w sprawie rozwiązania zgromadzenia wnosi się do sądu w terminie 3 dni od dnia rozwiązania zgromadzenia.[ Według ustawy z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach]

 

 

 

 

 

 

Źródła:
1.Ustawa z dnia 5 lipca 1990 r. Prawo o zgromadzeniach
2.Ngo.pl http://poradnik.ngo.pl/jak_zorganizowac_manifestacje
3.Miasto Stołeczne Warszawa, Zawiadomienie o zgromadzeniu publicznym http://www.um.warszawa.pl/zalatw-sprawe-w-urzedzie/sprawa-w-urzedzie/zawiadomienie-o-zgromadzeniu-publicznym-0
4.Ngo.pl, Jak zorganizować manifestację, http://poradnik.ngo.pl/jak_zorganizowac_manifestacje
5.Ngo.pl, Rodzaje imprez plenerowych, http://poradnik.ngo.pl/rodzaje_imprez_plenerowych
6.Krzyżanowska A., Nowe prawo o zgromadzeniach zgodne z wymogami konstytucji, Gazeta Prawna, http://prawo.gazetaprawna.pl/artykuly/876651,nowe-prawo-o-zgromadzeniach-zgodne-z-wymogami-konstytucji.html
7.Bezpieczna Warszawa, Zgromadzenie publiczne, http://bezpieczna.um.warszawa.pl/imprezy-i-zgromadzenia/zgromadzenia-publiczne
8.Przewodnik, działaj w przestrzeni, jak zorganizować wydarzenie w przestrzeni publicznej w warszawie, http://ngo.um.warszawa.pl/sites/ngo2.um.warszawa.pl/files/zalaczniki/artykuly/przewodnik_dzialaj_w_przestrzeni.pdf

Skomentuj

Projekt ‘MIEJSKI SYSTEM INFORMACYJNY I AKTYWIZACYJNY DLA MIGRANTÓW’ jest współfinansowany z Programu Krajowego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW realizowany był w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt LOKALNE POLITYKI MIGRACYJNE - MIĘDZYNARODOWA WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZARZĄDZANIU MIGRACJAMI W MIASTACH był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt ‘WARSZAWSKIE CENTRUM WIELOKULTUROWE’ był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW Projekt realizowany był przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.