Dodał: |
Aktualizacja: |

Zastanawiałam się, co też mnie podkusiło (poza niezłomnym lokalnym entuzjazmem oraz niepoprawnym optymizmem i wiarą w to, że „moje” miasto zauważy migrantów i przyzna im należne miejsce wśród mieszkańców „miasta fabryk i Tuwima”), żeby zgodzić się przeprowadzić wywiady z przedstawicielami organizacji pozarządowych wspierających migrantów na temat lokalnych działań na rzecz migrantów, podejmowanych przez samorząd. Przecież w Łodzi nie ma ani takich organizacji, ani takich działań… – powtarzałam sobie w chwilach zwątpienia.

Punktem zwrotnym okazała się refleksja: co to znaczy „wspieranie migrantów”? Moje praktyczne rozumienie wsparcia wyrasta z doświadczenia udziału w projektach skierowanych do cudzoziemców ubiegających się o status uchodźcy lub objętych ochroną. Rzeczywiście, w związku z otwarciem ośrodka dla cudzoziemców w Grotnikach (grudzień 2010) dwie organizacje w partnerstwie z miastem realizowały projekt „Integracja i akceptacja. Uchodźcy w polskim społeczeństwie” w latach 2013–2014 (oczywiście nie był to jedyny projekt adresowany do osób przebywających w ośrodku, ale tylko ten był realizowany przez łódzki oddział organizacji pozarządowej w partnerstwie z łódzką organizacją i miastem).

Na temat projektu i współpracy z miastem rozmawiałam z Elżbietą Płaszczyk, dyrektorem łódzkiego oddziału Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej (FRDL), lidera projektu:

Jak doszło do nawiązania współpracy z miastem? Jaki wkład wniosło ono w realizację projektu?

Propozycja wspólnego złożenia wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców (EFU) została skierowana do Regionalnego Centrum FRDL w Łodzi przez Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne ETHNOS. Pierwsza wersja wniosku przewidywała objęcie działaniami beneficjentów Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (MOPS) w Łodzi, kwalifikujących się do objęcia wsparciem ze środków EFU. Ze względu jednak na wymagania proceduralne umowa o dofinansowanie projektu została aneksowana w celu poszerzenia partnerstwa projektowego o dodatkowego partnera w postaci MOPS-u w Łodzi, który mógł zrealizować zadania statutowe miasta skierowane do beneficjentów EFU, wnosząc tym samym wymagany wkład własny do projektu.

Gmina Łódź partycypowała w dwóch edycjach projektu, wykonując zadania przypisane jej jako partnerowi w umowie partnerskiej i finansując je ze środków budżetu gminy w wysokości 45 003,83 zł w okresie od 1 stycznia 2012 roku do 31 grudnia 2012 roku oraz w kwocie 48 574,72 zł w okresie od 1 czerwca 2013 roku do 31 grudnia 2013 roku.

Czy MOPS był przygotowany do realizacji projektu?

Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Łodzi jako jednostka odpowiedzialna za realizację zadań wynikających z umowy partnerskiej posiadał zaplecze kadrowe, czyli osoby merytorycznie przygotowane do zarządzania projektem – w jego realizacji uczestniczyli pracownicy MOPS-u jako koordynator merytoryczny oraz specjalista ds. sprawozdawczości i rozliczeń. Trudności, które pojawiły się podczas realizacji projektu we współpracy z miastem, polegały przede wszystkim na opóźnieniach i przesunięciach w czasie zadań w stosunku do terminów ich realizacji przewidzianych w harmonogramie projektu, podyktowanych koniecznością przeprowadzenia procedur wyboru wykonawców i dostawców usług przewidzianych w projekcie po stronie MOPS-u, zgodnie z zasadą zamówień publicznych, w tym przetargów. Procedury te wydłużały czas przewidziany na realizację poszczególnych zadań. Ponadto MOPS, jako jednostka organizacyjna miasta, mógł planować wydatki projektowe wyłącznie w układzie roku kalendarzowego, podczas gdy terminy realizacji zadań w projekcie były zaplanowane pomiędzy latami budżetowymi. Podejście to wymagało przesuwania terminów realizacji zadań i dostosowywania ich do przepływów finansowych w budżecie gminy.

Czy projekt był potrzebny?

Realizacja projektu we współpracy z MOPS-em w Łodzi ujawniła duże potrzeby wsparcia, które powinno być kierowane przede wszystkim do uchodźców przebywających na terenie miasta: pomoc żywnościowa, rzeczowa typu odzież, wyprawki szkolne dla dzieci, pomoc prawna, psychologiczna oraz specjalistyczne usługi tłumacza i asystenta pomagającego uchodźcom odnaleźć się w realiach miasta i polskiego systemu prawnego. Doświadczenia zebrane podczas realizacji projektu wskazują również na konieczność prowadzenia okresowych szkoleń dla pracowników samorządowych różnych jednostek organizacyjnych (nie tylko MOPS-u i jego jednostek) w zakresie praw przysługujących uchodźcom i dostępnych dla nich form pomocy. W Łodzi nie ma jednej komórki/osoby, do której uchodźcy mogliby się udać w celu uzyskania informacji na temat form pomocy i niezbędnych procedur w tym zakresie.

Pomimo zakończenia projektu w marcu 2014 roku do dziś do FRDL RC w Łodzi zgłaszają się zarówno urzędnicy, jak i uchodźcy z pytaniami dotyczącymi pomocy dla tej grupy docelowej, co najlepiej świadczy o skali potrzeb w tym zakresie.

 

Kluczowe wydają mi się dwie kwestie: konieczność prowadzenia okresowych (nie jednorazowych) szkoleń dla pracowników samorządowych (w ramach projektu zrealizowane zostało także spotkanie informacyjne w Urzędzie Miasta) oraz fakt, że ponad rok po zakończeniu projektu do Fundacji nadal zgłaszają się osoby, które potrzebują informacji lub wsparcia. Tą refleksją wracamy do punktu wyjścia: w Łodzi nie ma organizacji, której celem działania jest pomoc migrantom, w tym migrantom przymusowym. Nie oznacza to jednak, że nie są prowadzone działania na rzecz migrantów lub z ich udziałem.
W 2015 roku działania na rzecz migrantów w Łodzi są prowadzone w ramach projektu „Moja kariera w Polsce”, realizowanego przez Polskie Forum Migracyjne i Instytut Spraw Publicznych. Jako że zostałam poproszona o pomoc w zorganizowaniu spotkań w Łodzi, skorzystałam ze wsparcia dwóch osób w Urzędzie Miasta, tj. Bogny Stawickiej, Pełnomocnika Prezydenta Miasta ds. Równego Traktowania, oraz Katarzyny Snarskiej z Oddziału ds. Współpracy z Organizacjami Pozarządowymi. Obie panie zaangażowały się w promocję projektu, udostępniając bazę osób i organizacji. (Na marginesie dodam, że dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców zgodził się na wyeksponowanie materiałów na temat bezpłatnych szkoleń prowadzonych przez organizacje ściśle współpracujące z Urzędem do Spraw Cudzoziemców jedynie w drodze wyjątku, gdyż – jak uzasadnił w rozmowie ze mną – nie jest rolą Wydziału udostępnianie takich informacji). Nie sposób przecenić także pomocy Marii Elżbiety Sajeńczuk, zastępcy przewodniczącego Komisji Dialogu Obywatelskiego ds. Równości i Przeciwdziałania Dyskryminacji, działającej przy Urzędzie Miasta Łodzi. Te pierwsze działania zaowocowały tym, że aktualnie w Urzędzie Miasta planowana jest organizacja spotkań, na których eksperci z Polskiego Forum Migracyjnego będą szkolić urzędników, policjantów, strażników miejskich oraz nauczycieli, a wydarzenia te są realizowane w ścisłej współpracy z panią Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. Równego Traktowania. Być może zostaną one połączone z organizowanym w Łodzi po raz pierwszy Festiwalem International Boat of Culture, który odbędzie się z inicjatywy migrantów, wolontariuszy, którzy w ramach IVS (International Voluntary Service) spędzają w Łodzi 10 miesięcy, sprawdzając, czy Łódź jest foreign friendly. Projekt jest realizowany przez istniejące od maja 2001 roku Stowarzyszenie Kobiety.Lodz.pl, którego przewodniczącą jest właśnie Bogna Stawicka, Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. Równego Traktowania. Rezultaty projektu zostały zaprezentowane podczas spotkania zrealizowanego w kwietniu 2015 roku w Urzędzie Miasta (rekomendacje i wnioski spójne ze strategią miasta zostaną przekazane dyrektorowi Biura Strategii UMŁ), a festiwal odbędzie się w jednym z miejskich parków (na moment powstawania artykułu zakres wsparcia festiwalu przez Urząd Miasta nie został jeszcze ustalony).

O to, czy w Łodzi prowadzone lub planowane są działania na rzecz migrantów, zapytałam także Aleksandrę Dulas, która jest członkinią Łódzkiej Rady Działalności Pożytku Publicznego oraz prezeską Fundacji Nowoczesnej Edukacji SPUNK (Fundacja wydaje gazetę „Miasto Ł”; planowane są artykuły przygotowane m.in. przez migrantów). Niestety, tematy związane z migrantami i integracją na posiedzeniach ŁRDPP się nie pojawiają.

Dlatego w przypadku Łodzi można mówić dopiero o początkach działań na rzecz migrantów. Nie ma w omawianym mieście ani formalnych organizacji działających w tym obszarze, ani struktur migranckich.

Te działania, które są prowadzone przez organizacje o ogólnopolskim zasięgu, spotykają się z życzliwym przyjęciem, dużą nadzieję budzi też projekt Foreign Friendly, chociaż (jak słusznie zauważyła Bogna Stawicka) w pierwszej kolejności należy zadać sobie pytanie, „co to znaczy miasto przyjazne migrantom”. Wszak inne potrzeby ma osoba przyjeżdżająca na studia czy wolontariusz w ramach IVS, inne – pracownik międzynarodowej korporacji, jeszcze inne – rodzina z dziećmi w wieku szkolnym. Jednak przede wszystkim cieszy następujące postawienie kwestii: sprawdzanie, czy Łódź jest przyjazna cudzoziemcom; takie ujęcie tematu (a nie gromadzenie informacji na temat sytuacji cudzoziemców w mieście) pozwala mniemać, że właśnie taka – przyjazna dla cudzoziemców – Łódź chce być.

Linki:

Funacja SPUNK 
Gazeta "Miasto Ł" 
Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. Równego Traktowania 
Łódzka Rada Działalności Pożytku Publicznego 
Stowarzyszenie Kobiety.Lodz.pl 
O spotkaniu projektu "Integracja i akceptacja" w UMŁ 
O projekcie "Integracja i akceptacja" 

 

Skomentuj

Aktualności
Archiwum

Projekt ‘MIEJSKI SYSTEM INFORMACYJNY I AKTYWIZACYJNY DLA MIGRANTÓW’ jest współfinansowany z Programu Krajowego Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW realizowany był w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z Funduszy EOG.

Projekt LOKALNE POLITYKI MIGRACYJNE - MIĘDZYNARODOWA WYMIANA DOŚWIADCZEŃ W ZARZĄDZANIU MIGRACJAMI W MIASTACH był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

Projekt ‘WARSZAWSKIE CENTRUM WIELOKULTUROWE’ był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich oraz budżetu państwa. Wyłączna odpowiedzialność spoczywa na autorze. Komisja Europejska nie ponosi odpowiedzialności za sposób wykorzystania udostępnionych informacji.

LOKALNE MIĘDZYSEKTOROWE POLITYKI NA RZECZ INTEGRACJI IMIGRANTÓW Projekt realizowany był przy wsparciu Szwajcarii w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej.